Ống thủy lực làm việc trong môi trường áp suất cao, nhiệt độ thay đổi liên tục nên sẽ lão hóa dần theo thời gian, kể cả khi chưa hết tuổi thọ khuyến nghị. Vấn đề là ống hỏng thường không báo trước bằng cách vỡ đột ngột, mà có dấu hiệu rõ ràng nếu để ý đúng chỗ.
5 dấu hiệu cho thấy ống thủy lực cần được thay
1. Vỏ ngoài bị phồng rộp hoặc nứt nẻ
Đây là dấu hiệu dễ thấy nhất. Khi lớp cao su ngoài phồng lên thành cục cứng dọc theo ống, nghĩa là lớp gia cường thép bên trong đã bị hỏng cục bộ và không còn chịu được áp suất tại điểm đó. Ống có thể vỡ bất cứ lúc nào khi máy hoạt động ở áp suất đỉnh.
2. Rò rỉ dầu quanh khớp nối hoặc dọc thân ống
Vệt dầu loang, dù nhỏ, quanh đầu rắc co hoặc dọc thân ống là dấu hiệu gioăng hoặc lớp ống đã xuống cấp. Rò rỉ nhỏ không xử lý sớm sẽ lan rộng, vừa hao dầu vừa giảm áp suất làm việc của cả hệ thống.
3. Ống bị cứng, mất độ đàn hồi
Ống mới thường có độ mềm dẻo nhất định. Khi bóp tay vào ống thấy cứng đờ, không còn đàn hồi như trước, đó là dấu hiệu cao su đã lão hóa do nhiệt hoặc tiếp xúc dầu, hóa chất lâu ngày, dù bên ngoài chưa nứt vỡ rõ ràng.
4. Có dấu hiệu mài mòn cơ học ở lớp vỏ ngoài
Ống cọ xát liên tục vào khung máy, các bộ phận chuyển động khác sẽ mòn dần lớp vỏ bảo vệ ngoài cùng, để lộ lớp thép bên trong. Đây là điểm yếu sẽ rò rỉ hoặc đứt trước tiên nếu không được cố định lại hoặc thay thế.
5. Đã vượt quá thời hạn sử dụng khuyến nghị
Kể cả khi chưa có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng, ống thủy lực vẫn nên được kiểm tra định kỳ và cân nhắc thay mới sau khoảng thời gian khuyến nghị của nhà sản xuất (thường 4-6 năm với điều kiện vận hành liên tục), vì cao su và lớp gia cường bên trong lão hóa dần dù không dùng hết công suất.
Ống thủy lực cũ có dùng tạm được không nếu chưa kịp thay?
Không nên. Ống có 1-2 dấu hiệu trên vẫn có thể hoạt động bình thường trong thời gian ngắn, nhưng nguy cơ vỡ đột ngột dưới áp suất cao là rất thật, vừa gây hỏng máy, vừa nguy hiểm cho người vận hành đứng gần. Nếu phát hiện dấu hiệu xuống cấp, nên thay ống càng sớm càng tốt thay vì chờ đến khi hỏng hẳn.
Nên kiểm tra ống thủy lực bao lâu một lần?
Với máy công trình và thiết bị hoạt động liên tục, nên kiểm tra bằng mắt thường mỗi tuần và kiểm tra kỹ (áp suất, độ đàn hồi) theo chu kỳ bảo trì định kỳ của máy, thường mỗi 3-6 tháng. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu ở trên trước khi ống hỏng hẳn giữa ca làm việc.